Các kỹ thuật di chuyển trong bóng rổ

Di chuyển của vận động viên bóng rổ trên sân là một phần của hệ thống những động tác nhằm giải quyết nhiệm vụ tấn công một cách cụ thể. Các động tác di chuyển là cơ sở của kỹ thuật bóng rổ.

ky-thuat-di-chuyen-bong-ro

Để di chuyển trên sân, vận động viên sử dụng các động tác: đi, chạy, nhảy, dừng và quay người. Nhờ có những động tác này vận động viên có thể chọn vị trí đúng, thoát khỏi sự kèm bám của đối phương để bắt bóng, chuyền bóng, dẫn bóng đồng thời lôi kéo đối phương theo mình để tạo khoảng trống cho đồng đội thực hiện mục đích tấn công của đội.

1. Đi

Trong thi đấu bóng rổ, động tác đi chỉ để sử dụng khi thay đổi vị trí trong thời gian ngắn hoặc giảm cường độ thi đấu.

Khác với đi bộ bình thường, trong bóng rổ khi đi gối hơi co và điều này giúp vận động viên luôn có khả năng tăng tốc bất ngờ.

2. Chạy

Chạy là phương pháp cơ bản để di chuyển trong bóng rổ khác nhiều so với chạy điền kinh, trong bóng rổ vận động viên phải biết cách tăng tốc độ từ những tư thế ban đầu khác nhau, theo bất kỳ hướng nào, biết nhanh chóng thay đổi hướng và tăng tốc đột ngột.

2.1. Chạy tự nhiên

Động tác chạy tự nhiên là động tác dùng rất nhiều trên sân khi tấn công cũng như trong phòng thủ và trong mọi hoàn cảnh mà không cần đến tốc độ nhanh.

Khi chạy hai chân đặt trên mặt đất bằng nửa trên của bàn chân hoặc cả bàn chân, người hơi ngả về phía trước, hai đầu gối khuỵu xuống tự nhiên, hai tay gấp và đánh thả lỏng ở hai bên mình. Đặc điểm khi di chuyển là mắt luôn quan sát tình hình trên sân để điều khiển sự di chuyển của mình.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Vai và tay bị gò bó, không thả lỏng nên chóng mệt mỏi.

Cách sửa chữa: Không so vai khi chạy, hai tay nắm hờ và thả lỏng cẳng, cổ tay.

Sai lầm: Mắt không quan sát trên sân nên dễ xảy ra va chạm.

Cách sửa chữa: Mắt không nhìn xuống đất và thả lỏng cổ tay.

2.2. Chạy biến tốc

Trong bóng rổ việc tăng tốc độ, chạy một cách đột ngột và bất ngờ, hoặc là tăng tốc độ xuất phát được gọi là chạy biến tốc. Đây là phương pháp tốt nhất để thoát khỏi sự kèm chặt của đối phương và di chuyển đến chỗ không người kèm.

Khi đang chạy bình thường muốn chạy nhanh thì dùng sức đạp của nửa trên hai bàn chân về hướng sau, 4-5 bước đầu tiên cần ngắn song thực hiện với tốc độ nhanh. Muốn chạy chậm lại thì chân bước dài, người hơi ngả về phía sau, hai tay khi chạy thả lỏng.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Trong lúc di chuyển thay đổi tốc độ không tự nhiên.

Cách sửa chữa: Kẻ trên sân bóng rổ những vạch cách nhau khoảng 10m, chạy chậm đến vạch kia hoặc tập luyện có hai người, 1 phòng thủ và một tấn công.

Sai lầm: Độ ngả của thân người không phù hợp với tốc độ chạy.

Cách sửa chữa: Tập chạy nhanh chậm với nhịp điệu chậm, sau đó nhanh dần.

2.3. Chạy lùi

Trong bóng rổ khi cần quan sát ngược với hướng di chuyển thì người ta sử dụng kỹ thuật chạy lùi. Chạy lùi là phương pháp tốt nhất để nhận những quả bóng từ dưới lên, hoặc chạy lùi trong phòng thủ để quan sát tình hình tấn công của đối phương trên sân.

Khi chạy đầu gối hai chân luôn gấp,  thân trên hơi ngả về trước, lưng quay về hướng định di chuyển.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Sử dụng động tác này hay bị ngã.

Cách sửa chữa: Người hạ thấp, hai gối gấp nhiều, tập làm quen với tốc độ chậm và sau đó nhanh dần.

Sai lầm: Khi chạy không theo dõi được ở phía sau lưng.

Cách sửa chữa: Tập cảm giác của cơ thể như mắt, thân, tay, chân…hi có người ở phía sau.

2.4. Chạy nghiêng

Trong thi đấu bóng rổ để dễ quan sát được tình hình trên sân, vận động viên thường sử dụng động tác chạy nghiêng. Khi chạy nghiên động tác chạy như chạy tự nhiên, hai mũi chân luôn hướng về phía di chuyển song thân trên và mặt vẫn quay về phía có bóng để quan sát.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Khi chạy thường xuyên cả thân và chân về hướng bóng.

Cách sửa chữa: Khi tập chạy hai mũi chân phải luôn hướng về phía di chuyển.

2.5. Chạy biến hướng

Đang chạy vận động viên đột ngột thay đổi hướng di chuyển nhằm mục đích thoát khỏi người kèm. Khi chạy muốn đổi hướng cần sử dụng chân nghịch với hướng muốn di chuyển đạp xuống đất sau đó cả thân người xoay về hướng đó để di chuyển. Muốn chạy chuyển hướng có kết quả khi có người phòng thủ thì phải dấu được ý định trước khi làm động tác, tốc độ trước khi di chuyển chậm, sau đó chuyển hướng phải nhanh.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Khi dừng hai chân thường di chuyển nên phạm luật chạy bước.

Cách sửa chữa: Tại chỗ tập miết bàn chân xuống đất, khi làm tốt mới sử dụng tốc độ nhanh.

Sai lầm: Không giữ được thăng bằng khi dừng.

Cách sửa chữa: Trọng tâm cơ thể phải hạ thấp, luôn ngả người về phía sau, kết hợp với hai tay đánh mạnh để giữ cho thân người thăng bằng.

3. Nhảy

Trong bóng rổ nhảy được sử dụng như những động tác độc lập và là một phần quan trọng của nhiều động tác kỹ thuật khác. Trong thi đấu các động tác tranh bóng, chuyền bắt bóng, ném rổ và cướp bóng dưới rổ… đều yêu cầu vận động viên cần có kỹ thuật bật nhảy tốt. Có 2 cách thực hiện kỹ thuật nhảy:

– Nhảy bằng 2 chân.

– Nhảy bằng 1 chân.

3.1. Nhảy bằng 2 chân

Động tác này thường được thực hiện khi đứng tại chỗ và được dùng nhiều trong nhảy tranh bóng, ném rổ và cướp bóng dưới rổ.

Trước khi nhảy, 2 chân khuỵu gối, hạ thấp trọng tâm sau đó dùng sức mạnh đạp 2 chân từ gót chuyển lên mũi bàn chân vươn mạnh thân đồng thời 2 tay vung từ dưới đưa ra trước – lên trên để thực hiện tranh bóng.

3.2. Nhảy bằng 1 chân

Thường được thực hiện khi có chạy đà. Để sử dụng tối đa quán tính chạy đà, bước cuối cùng trước khi dậm nhảy cần dài hơn bước trước đó và đặt gót chân chạm đất. Tiếp đó khuỵu gối để hạ thấp trọng tâm và khi bật lên thì đạp mạnh chân từ gót lên mũi, đồng thời 2 tay vung từ thấp lên cao, chân lăng đánh mạnh từ sau ra trước, lên trên để góp phần đẩy cơ thể lên cao. Sau khi bật nhảy lên cao để thực hiện các động tác kỹ thuật vận động viên cần chuẩn bị để có thể tiếp đất nhẹ nhàng bằng việc gập chân để giảm chấn động.

4. Dừng

Là loại động tác được thực hiện đột ngột để thoát khỏi người phòng thủ. Người tấn công đang di chuyển đột nhiên dừng lại để thoát khỏi đối phương khi có bóng trong tầm tay, hoặc để nhận bóng của đồng đội chuyền cho. Có 2 loại dừng.

4.1. Dừng bằng 2 bước

Thường áp dụng khi tốc độ di chuyển nhanh. Khi đang chạy muốn dừng lại bằng 2 bước thì bước thứ nhất đặt gót chân và xoay ra phía ngoài so với hướng chạy, trọng tâm hạ thấp. Bước thứ hai miết bàn chân xuống đất để giảm tốc độ, người xoay chếch theo mũi bàn chân của bước thứ nhất.

4.2. Nhảy dừng

Thường áp dụng khi tốc độ di chuyển vừa phải. Khi đang chạy muốn dừng lại thì dùng một chân đạp đất để nhảy lên không, thân trên hơi ngả sau. Khi rơi xuống hai chân cùng một lúc hoặc lần lượt chạm đất. Khi chạm đất người hơi ngả về phía sau, 2 chân khuỵu dùng mép bàn chân miết xuống đất.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Khi dừng hai chân thường di chuyển nên phạm luật chạy bước.

Cách sửa chữa: Tại chỗ tập miết bàn chân xuống đất, khi làm tốt mới sử dụng tốc độ nhanh.

Sai lầm: Không giữ được thăng bằng khi dừng.

Cách sửa chữa: Trọng tâm cơ thể phải hạ thấp, luôn ngả người về phía sau, kết hợp với hai tay đánh mạnh để giữ cho thân người thăng bằng.

5. Quay người

Quay người thường dùng để thoát khỏi người phòng thủ, tránh được hành động phá cướp bóng của đối phương. Có hai cách quay người: quay trước và quay sau.

– Nếu chân di chuyển quay ra trước mũi chân trụ thì gọi là quay trước.

– Nếu chân di chuyển quay ra sau gót chân trụ thì gọi là quay sau.

Khi quay người, hai gối chùng, trọng tâm thấp, hai chân tách rộng bằng vai, trọng tâm dồn vào chân trụ. Chân trụ tiếp đất ở nửa trước của bàn chân và khi quay thì đạp mạnh kết hợp với động tác xoay thân trên về trước hoặc sau. Trọng tâm khi quay không nhấp nhô.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa:

Sai lầm: Khi quay phạm luật chạy bước.

Cách sửa chữa: Chỉ được lấy nửa trên của một bàn chân làm trụ, không được chuyển từ chân làm trụ này sang chân làm trụ kia.

Sai lầm: Quay người không hết và mất thăng bằng.

Cách sửa chữa: Khi quay thân người không di chuyển nhấp nhô, chân quay sau khi đạp đất phải chủ động bước về hướng quay.

Sai lầm: Không biết thực hiện quay sau.

Cách sửa chữa: Phải chủ động kết hợp cả vai, hông và tay đánh chéo về hướng sau cùng với sức của chân quay đạp đất.