Các kỹ thuật ném rổ trong bóng rổ

Ném rổ là nội dung cơ bản trong thi đấu của đội tấn công, còn ném bóng vào rổ là mục đích chủ yếu của nó.

Để đạt được thành tích cao trong các giải, mỗi vận động viên bóng rổ không những phải nắm vững kỹ thuật chuyền bóng, bắt bóng, dẫn bóng mà còn phải biết tấn công ném rổ chính xác, thực hiện ném rổ từ các vị trí ban đầu khác nhau, từ bất kỳ khoảng cách nào trong lúc đối phương kèm chặt.

ky-thuat-nem-ro-trong-bong-ro

Song muốn ném rổ tốt cần phải có kỹ thuật di chuyển, dẫn bóng chuyền bắt bóng mới tạo điều kiện thuận lợi cho động tác ném rổ có hiệu quả. Nếu các kỹ thuật trên không tốt sẽ không có điều kiện để ném rổ có hiệu quả.

Xem thêm >> học bóng rổ ở hà nội

Độ chính xác của ném rổ được xác định trước hết là nhờ có kỹ thuật hợp lý, có sự ổn định của các động tác, sự điều khiển và chi phối được động tác, có sự luân phiên hợp lý giữa căng cơ và thả lỏng cơ, có sức mạnh và sự linh hoạt của bàn tay, có sự ra lực cuối cùng của tay và nhờ có cả quỹ đạo bay hợp lý và độ xoáy bóng cần thiết.

Khi chuẩn bị ném rổ, vận động viên cần đánh giá tình huống trên sân (có đồng đội đang ở vị trí có lợi hơn hay không, đồng đội có bảo đảm tranh cướp được bóng bật lại hay không v.v…), đánh giá cường độ và phương pháp phòng thủ của đối phương, điều kiện tranh cướp bóng bật lại và những yếu tố khác. Khi đã chọn chương trình phối hợp và quyết định hành động, vận động viên cần ổn định tâm lý ném rổ để tránh gây trở ngại đối với độ ổn định của các động tác. Vào thời điểm kết thúc ném rổ cần phải thả lỏng cơ bắp. Thực tế đã chứng minh ưu thế nhất định của các lần ném rổ bóng bật bảng.

Khi ném rổ, tốt nhất là tạo cho bóng có độ xoáy quanh trục nằm ngang theo hướng ngược với hướng bay (xoáy ngược). Khi ném rổ từ dưới bảng từ nhiều vị trí phức tạp, người ta áp dụng bóng xoáy quanh trục thẳng đứng, do đó tạo điều kiện chọn điểm bóng bật tự do hơn, mà giới hạn chỉ ném vào phần bảng trên rổ, nhờ vậy có thể sử dụng cả khoảng không sau rổ để di chuyển và đột phá ném rổ. Nếu ném rổ từ những cự ly trung bình và xa thì tốt nhất là ném bằng tay khỏe hơn. Nếu ném gần rổ thì cần phải biết thực hiện cả bằng tay phải cũng như tay trái.

Việc chọn lựa quỹ đạo bay của bóng cần căn cứ vào khoảng cách, chiều cao của vận động viên, chiều cao bật nhảy của vận động viên và sự tích cực cản phá bóng của người phòng thủ có chiều cao.

Khi ném rổ ở cự ly trung bình (3-6,25m) và xa hơn 6,25m thì quỹ đạo bay của bóng tốt nhất cần chọn là đường parabon, theo đường này điểm cao nhất trên mức rổ là 1,4 đến 2m; nếu quỹ đạo cầu vồng cao hơn thì sẽ kéo dài đường bay của bóng một ít, do đó độ chính xác ném rổ giảm xuống. Khoảng cách càng xa, quỹ đạo bay càng dài nhờ tạo đà lớn và ra lực kết thúc mạnh khi bóng rời tay.

Chuyển động tiếp theo sau khi ném rổ cần phải trở thành thói quen đối với bất kỳ vận động viên nào.

Phân loại các kỹ thuật ném rổ

1. Tại chỗ ném rổ hai tay trước ngực

Đặc điểm sử dụng

Kỹ thuật này lợi dụng sức của 2 tay để ném rổ từ những khoảng cách xa, nếu không có sự cản phá tích cực của người phòng thủ. Phương pháp ném này được tiếp thu nhanh bởi vì cấu trúc động tác của nó gần giống với chuyền bóng 2 tay trước ngực.

Tư thế chuẩn bị

Đứng chân trước chân sau, hoặc song song, hai chân rộng bằng vai, trọng tâm thấp, 2 gối khuỵu.

Các ngón tay của 2 bàn tay cầm bóng xòe rộng tự nhiên, giữ bóng 2 bên chếch nửa phía sau quả bóng, 2 đầu ngón tay cái hơi chếch hình chữ “bát”. Bóng tiếp xúc vào các ngón tay và phần chai của bàn tay, lòng bàn tay không tiếp xúc bóng, cổ tay thả lỏng, 2 cẳng tay đưa bóng lên phía trước.

Khi ném rổ

Hai chân đạp đất vươn người lên cao về phía trước đồng thời đưa bóng theo đường vòng cung nhỏ từ dưới lên trên. Khi bóng lên tới trước ngực, hơi xoay cổ tay vào trong, rồi nhanh chóng duỗi thẳng tay đưa bóng về phía trước và chếch lên cao. Khi bóng sắp rời khỏi tay thì dùng sức chủ yếu là các ngón cái, trỏ và giữa đẩy bóng đi. Để tạo độ xoáy của bóng khi bay cần dùng đầy ngón tay miết vào bóng. Khi kết thúc động tác, thân người vươn thẳng trọng tâm dồn vào chân trước.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Ném rổ không chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập động tác ném rổ, chú ý dùng lực cổ tay, ngón tay khi ném rổ cho điêu luyện rồi mới vào ném ở rổ. Tập nhiều vưới những cự ly đứng ném rổ khác nhau để trở thành thói quen. Sau đó tập với điều kiện khó khăn hơn bằng cách có người chắn ở phía mặt. Chú ý dùng lực đều của 2 tay.

Sai lầm: Không ném tới rổ ở cự ly xa.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập phối hợp sức của thân và tay, khi thân người vươn tới điểm cao nhất thì tay cũng vươn thẳng để sức được tập trung. Tập ném ở khoảng cách gần rồi dần dần kéo xa rổ.

Sai lầm: Động tác phối hợp không nhịp nhàng.

Phương pháp sửa chữa: Khi tay đưa bóng lên phải đồng thời dùng sức đạp của chân, động tác tay thực hiện phải nhịp nhàng, liên tục. Khi thực hiện đường vòng cung 2 khuỷu tay phải luôn khép sát thân người.

2. Tại chỗ ném rổ bằng 1 tay trên vai

Đặc điểm sử dụng

Đây là một kỹ thuật tương đối phổ biến để ném rổ ở cự ly xa, trung bình. Kỹ thuật này hay được các đội tiên tiến sử dụng trong các cuộc thi đấu nhất là khi ném phạt.

Tư thế chuẩn bị

Hai chân đứng tách rộng bằng vai, chân trước chân sau, tay nào ném rổ thì chân đó đứng trước, trọng tâm dồn vào chân trước hai tay cầm bóng trước ngực, các ngón tay mở rộng tự nhiên, hai khuỷu tay co ép sát hai bên sườn mắt nhìn hướng ném.

Khi ném rổ

Hai tay đưa bóng theo đường xiên lên bên trán trước mắt bên tay ném (cao trên vai), tay ném đặt phía quả bóng, vai và khuỷu tay hướng rổ, khuỷu tay hạ thấp, tay kia xòe rộng giữ phía bên chếch về trước quả bóng.

Sau khi đưa bóng tới vị trí trên vai thì đồng thời hạ thấp trọng tâm. Tiếp đó 2 chân đạp đất tạo nên lực chuyển qua thân tới cánh tay đến cẳng tay. Khi tay gần thẳng hết thì dùng sức của cổ tay và các ngón tay gập và miết theo bóng. Điểm tiếp xúc với bóng cuối cùng là 2 ngón trỏ và giữa. Sau khi bóng bay ra, thân người vươn lên cao và trọng tâm dồn vào chân trước. Do sức miết của các ngón tay, bóng xoáy ngược trở lại theo trục ngang.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Ném rổ ít chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập cảm giác tay: Đứng tại chỗ đẩy bóng ra tay. Chú ý dùng lực cổ tay. Tập sử dụng ra tay cuối cùng bằng 2 ngón trỏ và giữa. Tập ném rổ với các cự ly khác nhau.

Sai lầm: Đường bóng đi thấp.

Phương pháp sửa chữa: Khuỷu tay khi ném rổ phải nâng lên hướng về trước và lên cao. Cổ tay thả lỏng và dùng sức để ném bóng đi.

Sai lầm: Không lợi dụng được sức của toàn thân để đẩy bóng đi xa.

Phương pháp sửa chữa: Tập tại chỗ đưa bóng từ ngực lên vai và duỗi tay ném rổ phải liên tục. Khi đưa bóng lên vai cần phối hợp nhịp nhàng, hạ thấp trọng tâm thân người, nhanh chóng đạp chân vươn thân dồn lực vào tay. Tại chỗ tập phối hợp ném bóng vào rổ từ chậm tới nhanh, kết hợp từ không có bóng tới có bóng.

3. Nhảy ném rổ 1 tay trên cao

Đặc điểm sử dụng

Đây là phương pháp tấn công cơ bản trong bóng rổ hiện đại, trong thi đấu 70% số lần ném rổ được thực hiện bằng phương pháp này. Nhảy ném rổ là lợi dụng độ cao do bật nhảy để người phòng thủ không kèm được. Kỹ thuật này thường được sử dụng ở cự ly trung bình và gần.

Tư thế chuẩn bị

Hai chân đứng song song rộng bằng vai, gối khuỵu, trọng tâm thấp, hai tay cầm bóng để phía trước ngang thắt lưng.

Khi ném rổ

Đạp mạnh hai chân nhảy thẳng lên, thân người hướng về hướng ném. Đồng thời với động tác bật nhảy hai tay chuyển bóng từ thắt lưng sang tay phải lên trên đầu bên tay phải, giữ bóng bằng tay trái ở phía trên và bên cạnh. Khi nhảy lên đến điểm cao nhất, đấu thủ hướng bóng vào rổ, duỗi tay phải về phía trước lên cao, gập cổ tay, bàn tay, các ngón tay sao cho bóng xoáy ngược. Tay trái rời bóng vào thời điểm khi bắt đầu động tác duỗi thẳng tay phải.

Một số biến hóa

Khi thực hiện bật nhảy ném rổ từ khoảng cách tương đối gần thì không cần duỗi tay có bóng với biên độ lớn. Chuyển động ném rổ cơ bản là chuyển động của bàn tay và các ngón tay, nhờ đó nâng cao tư thế xuất phát của bóng trực tiếp trước khi ném rổ và nâng cao điểm bóng rời cuối cùng – khi đó vận động viên có thể vượt qua sự phòng thủ của đối phương.

Ném rổ khi nhảy được thực hiện bằng cách nghiêng thân người ra sau cũng được áp dụng để tấn công từ những khoảng cách gần và trung bình trong tình huống có sự kèm chặt của người phòng thủ có chiều cao và có sức bật nhảy tốt. Bóng được ném rổ ở trên đầu, ngoài trường thị giác của vận động viên – bóng bay theo quỹ đạo cầu vồng, do đó ở mức độ nhất định thường khó ném đạt được độ chính xác cao.

Thực hiện động tác ném rổ nhanh, hay như người ta thường nói: “bắn bóng nhanh” có ý nghĩa rất lớn trong thi đấu. Kinh nghiệm đã có thấy thực hiện ném rổ chậm sẽ gặp phải sự phòng thủ tích cực của đối phương và khó có thể đạt được hiệu quả. Tốc độ bắn bóng nhanh có thể tăng lên nhờ rút ngắn thời gian thực hiện các động tác chuẩn bị và hợp lý hóa các động tác đó.

Những điểm chú ý khi bật nhảy ném rổ

Phải hết sức rút ngắn thời gian chuẩn bị trước khi nhảy để không bị đối phương nhảy chắn, có thể làm động tác giả xong nhảy ném.

Bóng ra tay phải kịp thời khi người nhảy lên đến điểm cao nhất và dừng lại, phải lập tức ném rổ. Muốn ném rổ chính xác phải giữ thăng bằng trên không tốt. Khi nhảy ném rổ phải nhảy thẳng, không lao về trước.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Không bật nhảy được cao.

Phương pháp sửa chữa: Tập dậm nhảy tại chỗ. Khi lấy đà chú ý 2 đầu gối gấp, thân người thu gọn sau đó mới bật nhảy lên.

Sai lầm: Bóng ra tay không chính xác thường muộn.

Phương pháp sửa chữa: Tập nhảy ném rổ phải chú ý chân dậm nhảy đồng thời đưa bóng lên vị trí ra tay. Khi thân người ở điểm cao nhất thì đẩy bóng ra tay.

Sai lầm: Không phối hợp nhịp nhàng toàn thân nên lực tác dụng vào bóng yếu.

Phương pháp sửa chữa: Tập tại chỗ dậm nhảy, khi thân người vươn lên thì đồng thời bóng cũng đưa lên vị trí chuẩn bị ném rổ.

4. Di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay trên cao

Đặc điểm sử dụng

Thường dùng ở khu gần rổ, một mình dẫn bóng lên rổ, lợi dụng nhảy lên bằng một chân và một tay để với gần rổ, kết thúc tấn công hiệu quả hơn, vì vậy, độ chuẩn xác rất cao.

Phân tích kỹ thuật động tác

Khi nhận bóng hoặc dẫn bóng, trước khi chân phải chạm đất, hai tay bắt bóng và giữ ở ngang thắt lưng bên phải. Bước chân khi bắt bóng dài và thấp. Chân phải chạm đất do quán tính, trọng tâm di chuyển từ sau ra trước – chân trái bước tiếp một bước ngắn hơn bước bắt bóng, chân trái rơi xuống đất bằng gót rồi chuyển sang cả bàn chân. Khi còn đặt cả bàn chân và khi trọng tâm còn ở sau, chân trái đã đạp mạnh dậm nhảy (đạp chếch về trước). Cùng lúc chân trái dậm nhảy lên, dùng sức nâng đùi chân phải lên trên, khi đùi song song với mặt đất thì đột nhiên dừng lại, đồng thời bóng được đưa từ thắt lưng lên vai.

Khi người nhảy lên gần tới điểm cao nhất và thân đã giữ được thăng bằng, thì nâng khuỷu tay phải lên cao, dùng sức cổ tay và các ngón tay đẩy bóng đi, đồng thời tay trái rời khỏi bóng, hạ đùi phải.

Bóng ra tay cuối cùng ở hai ngón trỏ và giữa trước khi người ở điểm cao nhất rơi xuống, kết thúc động tác hai chân rơi xuống đất cùng một lúc.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Bước chân sai hoặc phạm luật chạy bước.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập từng bước chân. Bước 1: Nhảy lên bắt bóng trên không và rơi xuống đất bừng chân cùng bên với tay ném rổ. Bước 2: Dậm nhảy, co gối và đưa bóng lên cao. Sau đó tập bắt bóng cố định rồi nhận bóng trong di chuyển và dẫn bóng ném rổ.

Sai lầm: Khi di chuyển ném rổ thường vội vã không chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập bước thứ nhất dài, bước thứ 2 ngắn kết hợp với nâng đùi của chân lăng và đưa bóng lên. Tập tại chỗ nhảy đến điểm cao nhất mới đẩy bóng đi.

Sai lầm: Bắt bóng ném rổ không chắc.

Phương pháp sửa chữa: Cầm bóng bằng cả 2 tay, khi đưa bóng lên vai, tay không ném rổ phải đỡ bên cạnh bóng cho tới khi bóng ra tay để đường bóng đi được ổn định.

5. Di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay dưới thấp

Đặc điểm sử dụng

Kỹ thuật này thường được dùng khi đang di chuyển với tốc độ cao và thực hiện 2 bước bắt bóng ở xa rổ mà trước mặt không có người phòng thủ, vì vậy hiệu quả và độ chuẩn xác cao.

Phân tích kỹ thuật động tác

Trong kỹ thuật này bước chân hoàn toàn giống như di chuyển ném rổ 1 tay trên vai. Chỉ khác ở động tác tay ném rổ: Khi thực hiện bước thứ 2, là tay đưa bóng từ ngang thắt lưng bên phải theo đường vòng cung nhỏ lên chếch phía trước mặt, bàn tay phải ngửa. Khi tay và thân đã vươn lên điểm cao nhất, dùng lực cổ tay và các ngón tay đẩy bóng đi. Bóng ra tay cuối cùng ở hai ngón trỏ và giữa. Khi ném rổ lòng bàn tay hướng rổ, bóng xoáy theo chiều lăn đi.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Bước chân sai hoặc phạm luật chạy bước.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập từng bước chân.

Sai lầm: Khi cầm bóng ném rổ không chắc chắn

Phương pháp sửa chữa: Tay phải ngửa đỡ bóng, bóng tiếp xúc vào đầu ngón tay và chai tay.

Sai lầm: Động tác cứng, ném rổ không chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Khi ném rổ tay thẳng và gập miết các ngón tay, bàn tay hướng rổ. Bóng ra tay cuối cùng là ngón trỏ và giữa.

6. Di chuyển 2 bước ném rổ hai tay dưới thấp

Đặc điểm sử dụng

Động tác này dễ giữ được thăng bằng, ném được mọi hướng và nhiều góc độ khác nhau. Các đấu thủ nữ thường sử dụng nhiều động tác này.

Phân tích kỹ thuật động tác

Về kỹ thuật, động tác chân giống như trong di chuyển ném rổ 1 tay trên vai. Động tác tay, 2 bàn tay ngửa đỡ phía dưới quả bóng, bước 2 đưa bóng từ ngang thắt lưng theo đường vòng cung nhỏ về phía trước mặt. Khi thân và tay ở điểm cao nhất thì dùng sức của cổ tay và các ngón tay đẩy bóng đi. Khi bóng rời tay, hai lòng bàn tay xoay lên hướng rổ, bóng ra tay cuối cùng bằng 6 ngón giữa, áp út, út của 2 tay.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Bước chân sai hoặc phạm luật chạy bước.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập từng bước chân.

Sai lầm: Khi di chuyển ném rổ thường vội vàng không chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập tại chỗ cầm bóng nhẩy lên đến điểm cao nhất thì dời bóng đi.

Sai lầm: Cầm bóng ném rổ không chuẩn xác, 2 tay ra bóng không thẳng.

Phương pháp sửa chữa: Đưa bóng phải theo đường vòng cung nhỏ, cánh tay và cẳng tay thẳng. Cổ tay hơi ngửa rồi nhanh chóng kết hợp với lực của ngón tay đẩy bóng đi.

7. Di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay móc xoáy thuận

Đặc điểm sử dụng

Kỹ thuật này thường được sử dụng trong các lần đột phá tấn công hoặc trong khi di chuyển ném rổ mà người di chuyển qua sâu so với rổ, nên phải sử dụng kỹ thuật móc xoáy để ném rổ.

Phân tích kỹ thuật

– Trong kỹ thuật này thì bước chân hoàn toàn giống như di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay dưới thấp. Chỉ khác ở động tác tay ném rổ: Khi thực hiện bước thứ 2, tay đưa bóng từ ngang thắt lưng theo đường vòng cung lên chếch trước mặt và áp sát mang tai.

– Khi chân trái chạm đất thì tiến hành dậm nhảy, khi tay và thân đã vươn lên đến điểm cao nhất thì xoay cổ tay theo chiều kim đồng hồ, vẩy bóng chạm bảng để bóng vào rổ, bóng ra tay cuối cùng là 2 ngón trỏ và giữa.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Bước chân sai hoặc phạm luật chạy bước.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập từng bước chân.

Sai lầm: Khi di chuyển ném rổ thường vội vã không chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập di chuyển bước thứ nhất dài và lướt, bước thứ hai ngắn và chậm lại.

Sai lầm: Không xoay được cổ tay theo chiều thuận.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập xoáy bóng, vẩy bóng chạm bảng để vào rổ.

Sai lầm: Phối hợp động tác không nhịp nhàng, ném rổ không chính xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập động tác từ không tới có bóng, tập xoáy cổ tay thuần thục rồi mới phối hợp với di chuyển 2 bước.,

Sai lầm: Thực hiện động tác di chuyển thường bị đối phương phá hỏng.

Phương pháp sửa chữa: Tập dẫn bóng di chuyển ở tay xa người phòng thủ.

8. Di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay móc xoáy ngược

Đặc điểm sử dụng

Giống như kỹ thuật di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay móc xoáy thuận.

Phân tích kỹ thuật

– Trong kỹ thuật này thì bước chân hoàn toàn giống như di chuyển 2 bước ném rổ 1 tay dưới thấp. Chỉ khác khi thực hiện bước thứ 2, do góc độ ném rổ khi móc ngược quá hẹp nên khi chân trái bước lên thì lúc này phải mở góc ném, tay đưa bóng từ ngang thắt lưng theo đường vòng cung lên chếch trước mặt và áp sát mang tai.

– Khi chân trái chạm đất và mở góc ném thì tiến hành dậm nhảy, khi tay và thân đã vươn lên đến điểm cao nhất thì xoay cổ tay ngược chiều kim đồng hồ, vẩy bóng chạm bảng để bóng vào rổ, bóng ra tay cuối cùng là 2 ngón đeo nhẫn và ngón út.

Sai lầm thường mắc và phương pháp sửa chữa

Sai lầm: Bước chân sai hoặc phạm luật chạy bước.

Phương pháp sửa chữa: Tại chỗ tập từng bước chân.

Sai lầm: Khi di chuyển ném rổ thường vội vã không chuẩn xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập di chuyển bước thứ nhất dài và lướt, bước thứ hai chậm và ngắn lại.

Sai lầm: Không xoay được cổ tay.

Phương pháp sửa chữa: Tập di chuyển bước thứ 2 mở góc ném. Tại chỗ tập xoáy bóng ngược theo chiều kim đồng hồ vẩy bóng chạm bảng vào rổ.

Sai lầm: Phối hợp động tác không nhịp nhàng, ném rổ không chính xác.

Phương pháp sửa chữa: Tập động tác từ không tới có bóng, tập xoáy cổ tay thuần thục rồi mới phối hợp di chuyển 2 bước.